Κρήτη και μυθολογία

 

Ο μύθος του Μίνωα

Ο Μύθος παραχώρησε στο ελληνικό μεγαλονήσι το προνόμιο να γεννηθεί πάνω στο τραχύ του χώμα ο θεϊκός πατέρας Δίας. Η μάνα του, η Ρέα, κυνηγημένη απ' τη μανία του πατέρα του, Κρόνου, να "καταπίνει" τα παιδιά του για να μην του πάρουν την εξουσία, και με τη βοήθεια της Γης και του Ουρανού, ήρθε και τον γέννησε στην Κρήτη μέσα σε μια σπηλιά.

Η Ευρώπη, διασχίζει την Θάλασσα επάνω στον ιερό
ταύρο. (Ψηφιδωτό από την Casa Romana στην Κω. 3ος αϊ. μ.Χ.)

Νύμφες ανάλαβαν την ανατροφή του, κι όταν ο θεός μεγάλωσε συγκρούστηκε με τον πατέρα του, τον νίκησε και έγινε βασιλιάς του ουρανού. Από την ένωση του Δία με τη βασιλοπούλα Ευρώπη - που, μεταμορφωμένος σε ταύρο, την απήγαγε από τη Φοινίκη και έφερε στην Κρήτη. Γεννήθηκαν τρεις άξιοι του θεού-πατέρα τους και της ευγενικής μάνας τους γιοι: ο Μίνωας, ο Ραδάμανθυς και ο Σαρπηδόνας. Ο Μίνωας, ο πιο γνωστός και τιμημένος απ' τους τρεις, έγινε ο ισχυρός, δίκαιος και σοφός βασιλιάς της Κρήτης με έδρα την Κνωσό και σημαντικά κέντρα τη Φαιστό και την Κυδωνιά. Στα χρόνια του η Κρήτη αναδείχθηκε σε πλούσια θαλασσοκράτειρα, γνώρισε μεγάλη πολιτιστική και καλλιτεχνική άνθηση και ο λαός της έζησε με ειρήνη και δικαιοσύνη. Στη διοίκηση του κράτους τον Μίνωα βοηθούσε ο αδελφός του Ραδάμανθυς, ενώ ο τρίτος, ο Σαρπηδόνας, ίδρυσε δικό του βασίλειο στη Λυκία. Με τον Μίνωα συνδέονται και άλλοι γνωστοί μύθοι.
Ένας απ' αυτούς, ο μύθος του Μινώταυρου και το κατόρθωμα του τολμηρού βασιλόπουλου της Αθήνας, του Θησέα, είναι από τους πιο δημοφιλείς και γλαφυρούς, που για χιλιάδες χρόνια βρίσκεται στα στόματα του λαού.
Η γυναίκα του Μίνωα, η βασίλισσα Πασιφάη, σπρωγμένη από το θεό Ποσειδώνα, που θέλησε να τιμωρήσει τον άνδρα της, ερωτεύθηκε ένα ταύρο. Από το αφύσικο ζευγάρωμα της βασίλισσας με τον ταύρο γεννήθηκε ένα αποτρόπαιο τέρας με κεφαλή ταύρου πάνω σε υπερφυσικό, ανθρώπινο σώμα ο Μινώταυρος.
Ο Μίνωας έκλεισε το τέρας μέσα στο λαβύρινθο, μια πολύπλοκη φυλακή στα υπόγεια του παλατιού του χτισμένη από τον Δαίδαλο.

Εκείνη την εποχή το κράτος της Αθήνας πλήρωνε τον Μίνωα με επτά ευγενικούς νέους και επτά όμορφες αρχοντοπούλες, που προσφέρονταν σαν φόρος αίματος και αποτελούσαν τροφή για τον Μινώταυρο.
Απ' αυτόν τον ταπεινωτικό, όσο και ανατριχιαστικό φόρο θέλησε να απαλλάξει την πατρίδα του ο γενναίος Θησέας, γιος του βασιλιά της Αθήνας Αιγέα.
Ταξίδεψε κι αυτός μαζί με τη θλιβερή αποστολή των μελλοθάνατων νέων για την Κρήτη του Μίνωα και έβαλε σ' ενέργεια το σχέδιο του: να σκοτώσει το φοβερό τέρας, να καταφέρει να βρει την έξοδο του λαβύρινθου και να φύγει κρυφά από την Κρήτη μαζί με τα δεκατέσσερα αγόρια και κορίτσια.

Ο Θησέας παλεύει με τον Μινώταυρο. Αγγείο, 6ος αιώνας π-χ.

Μπόρεσε να το πετύχει με τη βοήθεια της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και της Πασιφάης, που τον ερωτεύθηκε και προσφέρθηκε να τον βοηθήσει αποσπώντας του την υπόσχεση ότι θα την κάνει γυναίκα του και θα την πάρει μαζί του στην Αθήνα.
Ο Θησέας μπήκε στο λαβύρινθο και ξετυλίγοντας τον "μίτο της Αριάδνης", ένα κουβάρι με νήμα που του έδωσε η βασιλοπούλα, έφτασε εκεί που βρισκόταν ο Μινώταυρος, τον σκότωσε και στη συνέχεια, τυλίγοντας ξανά το κουβάρι, βρήκε την έξοδο και βγήκε.
Μαζί με τους Αθηναίους νέους και την Αριάδνη ξεκίνησε με την αθηναϊκή τριήρη για την πατρίδα. Τόση μεγάλη όμως ήταν η χαρά τους για τη σωτηρία τους από τα δόντια του Μινώταυρου, που ξέχασαν να κατεβάσουν το μαύρο πένθιμο πανί και να υψώσουν το χαρμόσυνο, όπως είχαν συνεννοηθεί με το βασιλιά Αιγέα, που γεμάτος αγωνία περίμενε στο βράχο του Σουνίου να δει το καράβι να ξεπροβάλλει. Κι εκείνος βλέποντας από μακριά το μαύρο πανί και πιστεύοντας ότι για άλλη μια φορά είχαν θυσιαστεί οι Αθηναίοι νέοι και μαζί τους και ο αγαπημένος του γιος, έγειρε το θλιμμένο του κεφάλι και πνίγηκε στο πέλαγος που απ' αυτόν πήρε τ' όνομα: Αιγαίο Πέλαγος.
Εντωμεταξύ, ο έρωτας της Αριάδνης για τον Θησέα δεν είχε αίσιο τέλος. Ένας μύθος θέλει τη βασιλοπούλα εγκαταλειμμένη από τον ήρωα στο νησί Δία την ίδια τη βραδιά του ερωτικού τους σμιξίματος, ενώ άλλος μύθος λέει ότι ο θεός Διόνυσος την ερωτεύθηκε και την απήγαγε. Η περιπέτεια του Δαίδαλου και του Ίκαρου συνδέεται επίσης με την Κρήτη και την εποχή που βασίλευε ο ένδοξος Μίνωας.
Ο Δαίδαλος, πολυμήχανος τεχνίτης των ανακτόρων και κατασκευαστής του λαβυρίνθου, προκάλεσε τη μανία του Μίνωα γιατί βοήθησε τη γυναίκα του στις άνομες σχέσεις της με τον ταύρο.

Ρητό σε σχήμα ταυροκεφαλής από την
Κνωσό. (Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.)

Θέλοντας να δραπετεύσει από το νησί μαζί με το γιο του Ίκαρο, κι επειδή ο βασιλιάς έλεγχε όλες τις θαλάσσιες εξόδους, σκέφτηκε ότι μόνο σαν πουλιά πετούμενα θα μπορούσαν να ξεφύγουν.
Έτσι κατασκεύασε δύο ζευγάρια φτερά από κερί και τα φόρεσε το ένα στη ράχη του γιου του και το άλλο στη δική του. Στο ταξίδι του όμως, ο γιος του συνεπαρμένος από το ύψος και την ταχύτητα, πετούσε πολύ ψηλά, κοντά στον ήλιο. Τα φτερά του έλιωσαν από τη ζέστη, έπεσε και πνίγηκε στη θάλασσα, που απ' αυτόν πήρε τ' όνομα Ικάριο Πέλαγος.
Ο Δαίδαλος κατόρθωσε, πετώντας προσεκτικά, να φθάσει στη Σικελία. Ο Μίνωας είχε άδοξο τέλος. Δολοφονήθηκε από τις κόρες του βασιλιά Κώκαλου, ενώ βρισκόταν στη Σικελία αναζητώντας τον Δαίδαλο για να τον τιμωρήσει.
Αυτοί και άλλοι πολλοί μύθοι και παρακλάδια τους μιλούν για την Κρήτη, δίνοντας της μια αίγλη απόκοσμη και τυλίγοντας την με μια μυστηριακή αχλή, που ακόμα και σήμερα δεν την έχουν εγκαταλείψει και την ακολουθούν απ' τα βάθη των χιλιετηρίδων, σ' όλη τη μακραίωνη ιστορία της.

 

web development and hosting by Hostsun Web Services